Door financiële prikkels minder verspilling in de zorg

Financiële prikkels zorgen voor minder verspilling in de zorg. Dat leidt tot een daling van de zorgkosten. Financiële prikkels voor verzekerden werken 2 keer zo goed als prikkels voor huisartsen. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Arthur Hayen aan de Tilburg University.

Eigen risico

Verspilling in de zorg tegengaan met nieuwe financiële prikkels

Promovendus Arthur Hayen onderzocht in 2 experimenten hoe nieuwe financiële prikkels verspilling in de zorg tegengaan. Een prikkel voor huisartsen (shared savings) leverde een besparing in de totale zorgkosten op van 3,5%. Op een prikkel voor verzekerden (bijbetalen als eigen risico in plaats van no-claim) werd bijna 2 keer zo sterk gereageerd. Hayen verdedigt zijn proefschrift op vrijdag 30 november 2018 aan Tilburg University.

Beperken van de zorgkosten

Om de stijging van de zorguitgaven te beperken is gekeken naar verspilling in de zorg. Soms blijkt zorg niet nodig, gebeurt dubbel of vindt het bijvoorbeeld in het ziekenhuis plaats terwijl de huisarts vakkundig genoeg is om de patiënt zelf te helpen. Door verspilling tegen te gaan, stijgt de waarde die verzekerden terugkrijgen, volgens Hayen.

Besparingen bij huisartsen

Bij een shared savings contract delen zorgaanbieders gerealiseerde besparingen in de zorgkosten, onder de voorwaarde dat de kwaliteit van de zorg niet in geding is. Zorgverzekeraar Menzis testte het door Hayen ontwikkelde contract met deelnemende huisartsen van Arts en Zorg. In het experiment volgde een beloning voor besparingen op de totale zorgkosten, dus ook voor kosten buiten de eigen praktijk.

Hayen vond dat de zorgkosten met 3,5% waren afgenomen. De prikkel leidde bij huisartsen tot besparingen in de medisch-specialistische zorg, de diagnostische zorg en de huisartsenzorg. De patiënttevredenheid bleef voor en na het experiment constant.

Besparingen bij verzekerden

Hayen onderzocht ook bij verzekerden een prikkel in het systeem van eigen bijbetalingen. Verzekerden die moeten bijbetalen, hetzij via een eigen risico of via een no-claim, gebruiken minder zorg maar gebruiken nóg minder zorg – bijna 2 keer zo sterk – wanneer het systeem van bijbetalen wordt vormgegeven als een eigen risico. Economisch gezien zijn beide hetzelfde want premiestijging bekostigt de no-claim bonus aan het eind van het jaar. Deze uitkomst kan verklaard worden door ‘aversie tegen verlies’, aldus Hayen.

Bron: Tilburg University